راكدة ، و أجسادهم بالية ، و ديارهم خالية ، و آثارهم عافية « 1 » ) . قرآن مجيد نمونه‌هاى روشنى از چنين اقوامى را در سوره‌هاى مختلف بر شمرده ، از جمله دربارهء قوم عاد و ثمود ، كه نمونهء روشنى محسوب مىشوند ، در سورهء « فجر » مىفرمايد : « « أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعادٍ إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ الَّتِي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ وَ ثَمُودَ الَّذِينَ جابُوا الصَّخْرَ بِالْوادِ وَ فِرْعَوْنَ ذِي الْأَوْتادِ الَّذِينَ طَغَوْا فِي الْبِلادِ فَأَكْثَرُوا فِيهَا الْفَسادَ فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ » ؛ آيا نديدى پروردگارت با قوم عاد چه كرد ؟ همچنين با آن شهر ارم با عظمت همان شهرى كه مانندش در شهرها ساخته نشده بود و قوم ثمود كه صخره‌هاى عظيم را از كنار درّه مىبريدند ( و با آن كاخها مىساختند ) و فرعونى كه قدرتمند و شكنجه‌گر بود ، همان اقوامى كه در شهرها طغيان كردند و فساد فراوان در آنها به بار آوردند ، به همين سبب خداوند ، تازيانهء عذاب را بر آنان فروريخت » . « 2 » امام عليه السّلام سه ويژگى را كه نشانهء برترى بعضى از اقوام پيشين بوده براى آنان بر مىشمرد : نخست طول عمر ( به‌گونه‌اى كه دربارهء بعضى از آنان نوشته‌اند كه عمرشان به چهار صد سال مىرسيد ) « 3 » و ديگر عمران و آبادى شهرها به‌گونه‌اى كه قرآن در جاى ديگر مىگويد : آنها دل كوهها را مىتراشيدند و خانه‌هاى امن در آن بنا مىكردند : « وَ كانُوا يَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً آمِنِينَ » « 4 » . آنها زمينهاى آباد و خرم و سرسبز و باغهاى پرنعمت داشتند و در كشاورزى ابتكار و قدرت فراوانى نشان مىدادند .

--> ( 1 ) . « عافية » از ريشهء « عفو » به معناى از بين رفتن آثار چيزى است ؛ مثل اينكه باد بورزد و شنهاى نرم را روى آثار باقى مانده از كاروان بريزد و تمام آن را از نظر محو كند و عفو به معناى گذشت و بخشش و آمرزش نيز از همين‌جا گرفته شده است ، چرا كه آثار خطا و گناه را از بين مىبرد . ( 2 ) . فجر ، آيات 6 - 13 . ( 3 ) . شرح نهج البلاغهء علّامهء خويى ، ج 14 ، ص 230 . ( 4 ) . حجر ، آيهء 82